|
Dichter in de Buurt
Vormgeving Jo Klaps, brusselslof.be Foto`s Jan Teun van Rees Boekman 82
‘Community art slaat een brug tussen kunst en samenleving.’ Anita Twaalfhoven ‘Als je de goede bedoelingen van community art op een rij zet, komt de geur van betutteling je tegemoet.’ Alex de Vries ‘Community art begeeft zich op het sociale, artistieke, geografische en ethische vlak. Dat maakt het interessant, ongrijpbaar en nergens bij in te delen.’ Ida van der Lee Zit community art in een spagaat tussen sociale en artistieke doelstellingen? Is community art een tegenbeweging die de heilige huisjes van de kunstwereld omver schopt? Hoe sterk is het stempel van de kunstenaars bij kunst in de wijken? Gaat het om kunst die niet gewoon maar wel gewoon kunst is? En, schuilt de kern van community art in softcore of in hardcore projecten? Dichter in de Buurt Snikheet was het tijdens de opening van de derde editie van het kunst- en poëziefestival ‘Dichter in de Buurt’, in de Amsterdamse Diamantbuurt op 19 september 2009. Onder grote belangstelling van publiek en pers hield burgemeester Job Cohen een openings- toespraak, declameerden dichters, maar ook kinderen, hun poëzie en zorgden flamencogitarist EricVaarzon Morel en zangeres Sinna Casita voor muziek. Locatie was het sfeervolle Smaragdplein. Vijf weken lang sierden gedichten de ramen van woningen en winkels op de begane grond in vijf straten. ‘Begroet deze verblijf- plaats en begroet wie er eens woonde...’, een dichtregel van de Arabische poëet Djaríer Ibn Atíyya (729 na Chr.), was het thema van het festival. Sieraadontwerper Anke AMO Akerboom en multimedia- kunstenaar Mirko Krabbé, tezamen Ateliers 1-1-9, waren de organisa- toren van ‘Dichter in de Buurt’. Kunsthistorica Erica Kubic onder- steunde het project, evenals een ploeg enthousiaste vrijwilligers. Het negatieve imago van de wijk, dat is ontstaan in 2004 toen dit deel van de nieuwe Pijp veelvuldig in het nieuws was vanwege relletjes, vandalisme en intimidatie van buurtbewoners door Marokkaanse jongeren, was de twee kunstenaars een doorn in het oog. Niet alleen hen, maar ook het stadsdeel en de woningbouw- vereniging was er veel aan gelegen de beeldvorming drastisch bij te sturen. De buurtbewoners dachten er net zo over. Het kunstenaarsduo vroeg 25 dichters om een gedicht te schrijven, geïnspireerd door het thema en de stadslocatie. Onder hen waren ‘gevestigde’ namen, zoals Maria Barnas, Fouad Laroui, Rob Schouten, Mustafa Stitou, F. Starik,VrouwkjeTuinman,Victor Schiferli en Menno Wigman.Vijf beeldend kunstenaars verzorgden de presentatie van de gedichten in de vensters van de woningen en winkels. Ook werden aan ramen van hoger gelegen verdiepingen uithangborden bevestigd met afbeeldingen. De kunstenaars trokken de wijk in, belden aan bij woningen en vroegen de bewoners of zij aan het project wilden meewerken. Enthousiaste reacties overheersten. Daar keek eigenlijk niemand van op, want ook de eerste editie van het project in 2004 was een succes. Het project behelsde toen een aantal versierde ramen en gevels in slechts één straat, maar buurt- bewoners waren razend enthousiast. Ze maakten zelfs een omweg op hun dagelijkse tocht naar de supermarkt om langs de versieringen te lopen. Structuren blootleggen Het blootleggen van structuren en verbindingen, daar was het Akerboom en Krabbé toen en nu om te doen. Sociale structuren bijvoorbeeld, tussen de bewoners onderling en tussen bewoners en kunstenaars. Maar ook tussen de wijk en de bezoekers. In de weken en maanden voor het festival van start ging, was er veelvuldig contact met en tussen buurtbewoners. Ze meldden zich spontaan als vrijwilliger en toonden zich betrokken bij de organisatie. De sociale functie van het project kwam op een schrijnende manier naar voren toen een oude mevrouw, die met veel enthousiasme haar raam beschikbaar had gesteld en de kunste- naars daarom in haar woning uitnodigde, onder zwaar verwaarloosde omstandigheden bleek te wonen en zelf onwetend leek van haar situatie. De officiële term community art en de opleving van dit fenomeen zeggen Akerboom en Krabbé desgevraagd niet zo veel, simpelweg omdat ze zich eigenlijk weinig anders kunnen voorstellen dan dat kunstuitingen en ‘community’ met elkaar verband houden. Zij weten niet beter, hun projecten waren altijd al gericht op de werking van kunst en de sociale effecten ervan. Ook de ‘fysieke’ toeganke- lijkheid speelt daarbij een cruciale rol. Ze hebben moeite met museale tradities, zoals krappe openingstijden. ‘Dichter in de Buurt’ gaf buurt- bewoners en -bezoekers 24 uur per dag de gelegen- heid om te genieten van poëzie, beeldende kunst en natuurlijk van de architectuur van de Amsterdamse School. Ze maken een vergelijking met een van hun eerste ‘projecten’ in 1993, toen zij etalages van de Bijenkorf in Amsterdam inrichtten met poëzie en beeldende kunst, die passanten de gehele dag konden aanschouwen. Een dag voor de opening van ‘Dichter in de Buurt’ was er nog een relletje. Niet op straat, maar op organisatorisch niveau. Achter het raam van het gebouw waar het veiligheidsteam van stadsdeel Oud-Zuid en de buurtregisseur zijn ondergebracht, was een fruitkast van kunstenaar Frank Starik geplaatst naast een gedicht van MennoWigman. Heel toepasselijk, want het gedicht gaat over geld, toeval en kansberekening. Maar de buurtregisseur vond het kunstwerk te ver gaan. Hij vond de gok- machine aanstootgevend – voor de moslims die in de Diamantbuurt wonen, maar ook voor de gokverslaafden en cliënten van de ‘schuldsanering’ – en vreesde negatieve reacties. Ook de woning- bouwvereniging vond dat er een verkeerd signaal van uitging.Tot spijt van de organisatoren moest de opstelling naar een particulier adres worden verplaatst. Zodra je de naam van de Diamantbuurt laat vallen, staat iedereen zo’n beetje op scherp, merkte Krabbé. De kern van het festival, het bloot- leggen van structuren, van maatschappelijke aard in dit geval, demonstreerde zich op pijnlijke wijze in dit vervelende voorval. Een fraai vormgegeven catalogus met foto’s en poëzie, inclusief een beeldverslag op dvd, en een website zijn het vaste resultaat van het festival, maar of de sociale contacten na afloop van het project in stand zijn gebleven, weten de organisato- ren niet. Sommige gedichten hangen nog steeds achter de ramen. Jack van der Leden is redacteur van Boekman www.dichterindebuurt.nl Overoog
Kunst van geld
Tentoonstelling bankbiljettenkunst beleeft primeur in Geldmuseum Laat kunstenaars iets met geld doen en er ontstaat een unieke collectie kleine kunstwerken. Dat hebben Lex en Ria Daniëls van Reflex Modern Art Gallery gedacht toen zij aan 248 (inter)nationaal befaamde kunstenaars de opdracht verstrekten om van een stapel bankbiljetten een kunstwerk te maken, niet groter dan het formaat A4. Brood en Haring Het resultaat: een vrolijke, inspirerende verzameling kunstwerken, 348 in totaal, van onder meer Rob Scholte, Herman Brood, Keith Haring, Marte Röling, Klaas Gubbels en Jan Cremer, welke bezoekers op een verrassende manier anders naar geld laat kijken. Deze unieke collectie kunstwerken zal onder de titel Kunst van Geld vanaf 25 mei tot en met 16 september 2007 voor het eerst worden getoond in het Geldmuseum te Utrecht. De werken werden nooit eerder tentoongesteld, het Geldmuseum opent dus met een primeur. Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus waarin van elke kunstenaar een werk is opgenomen. Het nieuwe Geldmuseum Via een interactieve vaste presentatie en tijdelijke tentoonstellingen probeert het Geldmuseum antwoord te geven op vragen als: ‘Wat doen mensen met geld en wat doet geld met mensen?’ Het Geldmuseum speelt verder een actieve rol in de bevordering en ontwikkeling van de numismatiek op wetenschappelijk niveau. Daarnaast geeft het voor een breed publiek inzicht in (complexe) economische processen. Op die manier levert het Geldmuseum een bijdrage aan de ‘financiële opvoeding’ van jonge bezoekers. Er zijn ook oude munten te zien en vaak schitterend ontworpen geld uit verre landen. En wie behoefte heeft aan een beetje Snip- en Vuurtorennostalgie moet ook zéker eens langskomen. Waar? Het Geldmuseum is gevestigd in het monumentale pand van de Koninklijke Nederlandse Munt te Utrecht. Geldmuseum, Leidseweg 90, 3531 BG Utrecht T 030-2910492 F 030-2910467 W www.geldmuseum.nl. Wax Prints Book #1
Een uniek boek met 16 wax-prints van de Nederlandse kunstenaar Mirko Krabbé uit de reeks B`AM books. Gebonden in een zwarte linnen hardcover, voorzien van een leeslint en een stofomslag. Vormgeving door Jo Klaps - Brussels Lof `Een kijk in het schitterende universum van beeldend kunstenaar Mirko Krabbé. Een mengeling van bloemen, insecten en portretten met een gevoeligheid die alleen in deze speciale wax print techniek te vatten is.` Faces
De uitgave is van een voorwoord voorzien door curator Rachele Ferrario (Milaan, Italië). Aquarellen en foto’s portretteren gezichten, of beter: details van gezichten. De ruimte eromheen is claustrofobisch klein zodat ogen, neus en mond op de voorgrond treden. Men moet niet alleen aan het werk van Mirko Krabbé denken als heterogeen. Bij hem zijn het gebruik van technieken en expressie-middelen de natuurlijke ontwikkeling vanuit een manier van denken gericht op het observeren van de werkelijkheid vanuit het perspectief van zowel de natuur als het sociale. Rachele Ferrario Watercolours and photographs portray faces, or rather individual features of faces. The surrounding space is densely claustrophobic, throwing into even greater relief the eyes, nose or mouth. It would be an oversimplification to term Mirko Krabbé’s work simply heterogeneous. His use of different techniques and expressive modes is the natural development of his personal mindset which views reality from the stance of both nature and society. Mirko conceives his installations, ceramics and items of design as different facets of a single way of creating art or of being an artist. Rachele Ferrario Acquerelli e fotografie ritraggono volti o meglio particolari di volti. Lo spazio intorno è claustrofobico per portare in risalto occhi, naso, bocca. Non bisogna pensare all’opera di Mirko Krabbé solo come qualcosa di eterogeno. In lui l’uso di tecniche e ambiti espressivi sono la naturale evoluzione di un pensiero volto all’osservazione della realtà sia dal punto di vista della natura che da quello sociale. Mirko concepisce le installazioni, le ceramiche, gli oggetti di design come tante sfaccettature di un unico modo di fare arte e di essere artista. Rachele Ferrario Take a Book
www.hetlabo.be Essays: Johan Valcke (Directeur Design Vlaanderen) Francis Smets Let's Stick Together
Wandelstokken kom je overal tegen: op straat, in musea, tijdens bergwandelingen, in rustoorden, ... Enerzijds utilitair en anderzijds inspirerend ...zo blijkt uit de (kunst-)geschiedenis. Ontwerperscollectief HET LABO zocht voor LET ‘S STICK TOGETHER dan ook bewust de mix van toegepaste en beeldende kunsten op... industrieel werk naast ambachtelijk, conceptueel naast functioneel, ruimtelijk naast grafisch, ... meer dan 100 werken van 80 auteurs uit 8 landen, ... op enkele uitzonderingen na vrijwel stuk voor stuk exclusief gemaakt n.a.v. deze tentoonstelling. Je zal nooit meer op dezelfde manier naar een wandelstok kijken na het zien van ... LET ‘S STICK TOGETHER Met werk van: Leo Aerts, Anke Akerboom, Philippe Allaeys, Vladimir Arkhipov, Awardt, Bart Baccarne, Giovanni Bauwens, Huub Berger, Jan Carlier, Kurt Carmans, Frank JMA Castelyns, Vic Cautereels, Gaetan Coolen, CuldeSac, Siegfried De Buck, Peter De Meyer, Jo Deneyer, Designoffice Deprez&Verelst, Bob De Moor, Nora De Rudder, Marc de Vree, Annick de Waal, Marijn Dionys, Hugo Duchateau, Peter Firman, Eddy Fontaine, Martien Geladi, Peter Gillis, Willo Gonnissen, Linde Hermans, Saidja Heynickx, Marcel Hoeben, Simon Jones, Hanne Keirse, Jo Klaps, Mirko Krabbé, Kuppers & Wuytens, Eric LaRoye, Hans Le Compte, Chema Madoz, Karl Meersman, Josiane Merken, Pierre Mertens, Peyman Nadirzadeh, Karla Poot, Meltem Eti Proto, Qubus, Rogier Rensen, Rudi Respeel, Ick Reuvis, Katrien Rondelez, Jeff Rutten, Luc Smeets, Gerda Steegmans, Christina Strand, Willy Stuyck, Maxime Szyf, Roeland Tweelinckx, Erwin Vaes, Roel Vandebeek, RoXXXy, Roos Van de Velde, Steve Van den Nieuwenhuysen, Nienke Van der Reijden, Willy Van de Velde, Ira Van de Vondel, Filip Van Dingenen, Ignaas Vanhulst, Lies Van Kerckhove, Luc Vanlessen, Frans Van Praet, Stefan Vanstraelen, Danny Venlet, Twan Verlinden, Peter Vermandere, Roger Vervoort, Maya Vinitsky, Jo Vonk, Johan Walraevens, Daniel Weinberger, Weyers & Borms, Dirk Wijnants + unieke exemplaren uit de collectie van Frans De Bondt Isbn 9789080826465 / Wettelijk Depotnummer : D/2010/10.734/8 Vormgeving: Hanne Keirse & Jo Klaps Little Wonders
|
Made with Delicious Library